Soru : Günaha şeytanlar sebep olduğuna göre, Ramazanda şeytanlar nasıl günah
işletiyor?
Cevap : Günah işlememize yalnız şeytanlar değil, kendi nefsimiz de sebep
olmaktadır. Nefsin zararı, şeytanınkinden çok fazladır. Nefsin her istediği
kendi zararınadır. Ramazanda günah işleten, nefsimizdir. Bu ayda, şeytanlar
bağlı olduğu için, vesvese veremezler. Ramazanda esnemeler de şeytandan
değildir. Asabi esnemeler, yorgunluk, uykusuzluk gibi hallerde meydana gelir.
Soru : Bazı imsakiyeler, Türkiye gazetesi takviminden farklıdır. Hangisine uymak
ihtiyatlı olur?
Cevap : İhtiyata riayet etmek tedbirli ve temkinli hareket etmek elbette iyi
olur. Türkiye gazetesi takvimine göre hareket edilmelidir. Yoksa oruçlar
tehlikeye girer. Türkiye gazetesinin hesapları yüz yıldır uygulanan hesaplardır.
[Takvimlerde Farklılık kısmında geniş bilgi var.]
Soru : Bazıları diyor ki, Ramazanda orucun ilk gününü tutmazsak diğerlerini de
tuttuğumuz zaman gerektiği zaman bozabilirmişiz. Böyle bir şey var mı?
Cevap : Öyle bir şey yok. Ramazanda her gün oruç tutmak farzdır. Böyle
hurafelere inanmamak lazım. İnsan sağlık durumuna göre, ilk günler tutamaz da
sonraki günler tutabilir veya ilk günler tutar da hastalanınca diğer günler
tutamaz. Bu hallerde ne yapılacağı, nasıl yapılacağı ilmihal kitaplarında
vardır.
[Böyle hurafelere inanmamak için dinimizi öğrenmemiz lazım. Dinimizi doğru
öğrenmek için de, ehli sünnet alimlerinin kıymetli eserlerinden tercüme edilerek
hazırlanan, Tam İlmihal Seadet-i Ebediyye kitabını okumak gerekir.]
Soru : Kalb hastasının göğsüne sürdüğü ilaç orucu bozar mı?
Cevap : Orucu bozmaz. Çünkü, sağlam deriye sürülen ilaç, deriden içeriye girse
de orucu bozmaz.
Soru : İstemeyerek ağız dolusu kusmak orucu bozar mı?
Cevap : Bozmaz. İsteyerek, zorlayarak az bir kusma da orucu bozmaz ise de, ağız
dolusu kusmak bozar. Hadis-i şerifte (Kendiliğinden ağız dolusu kusanın orucu
bozulmaz. İsteyerek ağız dolusu kusanın orucu bozulur, kazası gerekir)
buyuruldu. (Nesai)
Soru : Tıraş olurken kanayan yere, kanın durması için kantaşı sürmek orucu bozar
mı?
Cevap : Hayır, bozmaz.
Soru : Bir hastalık sebebiyle de iğne [enjeksiyon] yapılınca oruç bozulur mu?
Cevap : Evet bozulur, kaza gerekir. Oruç bu şekilde bozulduktan sonra yiyip
içmek, kefareti gerektirmez.
Soru : Gündüz uyurken ihtilam olunca oruç bozulur mu?
Cevap : Hayır, bozulmaz. Uyanınca ilk fırsatta gusledilir. Hadis-i şerifte,
(İhtilam olmak orucu bozmaz) buyuruldu. (Beyheki)
Gusletmekle de oruç bozulmaz. Guslederken vücudun içine su girmemesine dikkat
etmelidir! İçeri su girerse oruç bozulur.
Soru : Bir hasta, ilaç alarak orucunu bozsa, kefaret gerekir mi?
Cevap : Gerekmez. Çünkü dinimizin bildirdiği bir özürle, yani zaruretle oruç
bozulunca yalnız kaza gerekir. Fakat basit bir şey için oruç bozulursa kefaret
de gerekir.
Soru : Ağızdaki yara için oruçlu iken ilaçla gargara uygun mu?
Cevap : Ağızdaki yara, namazda okumaya mani değilse, ilaçla gargara mekruh olur.
Okumaya mani olursa, ilaçla gargara etmek mekruh olmaz. Çünkü özür vardır.
Soru : İşyerinde iş gereği toz oluyor, ayrıca sigara içen de oluyor. Bunlar
orucuma zarar verir mi?
Cevap : Tozlu, dumanlı şey koklamak, başkasının içtiği sigara dumanı yahut
tütsülerin dumanını çekmek orucu bozar. Fakat ağzından veya burnundan boğazına
toz, duman kaçsa, oksijen gazı tüpü ile suni hava verilse, başkalarının içtiği
sigaranın dumanı ağzına, burnuna girmesinden sakınmak mümkün olmasa, oruç
bozulmuş olmaz. Unlu işlerde çalışanın sakındığı halde, ağzına burnuna giren un
tozları orucu bozmaz. Kömür işinde çalışan kimsenin ağzına, burnuna kömür tozu
girse, orucu bozulmuş olmaz. Çünkü bundan sakınma imkanı yoktur.
Soru : Ramazanda oruç tutarken ağır hastalanan kimseye su vermek caiz midir?
Cevap : Caizdir. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Oruçlu iken vefat edene, kıyamete kadar oruç tutmuş gibi sevap yazılır.)
[Deylemi]
Ramazan-ı şerif haricinde ölüm halindeki oruçlu hastalara, su vermek
müstehaptır.
Soru : Depresyon halinden şuursuz olarak oruç bozunca kefaret gerekir mi?
Cevap : İmsaktan sonra, ezan okunurken, ne yaptığınızı bilmeden orucu
bozmuşsanız kaza gerekir. Eğer orucu bozduğunu biliyorsanız, kefaret gerekir.
Anlattığınız depresyon halinden sanki şuursuz olarak bozduğunuz anlaşılmaktadır.
Şuursuz bozulunca da kaza gerekir.
Soru : Morfinle dişini çektirdikten sonra, "orucum bozuldu" diye yiyip içene
kefaret mi gerekir?
Cevap : Kefaret gerekmez, kaza gerekir. Bir hastalık sebebiyle de iğne yapılınca
oruç bozulur ve kaza lazım gelir. Oruç bozulduktan sonra yiyip içmek, kefaret
gerektirmez.
Soru : Abdest alırken hata ile boğazına su kaçan, orucu bozulduğu için yiyip
içse, kefaret mi gerekir?
Cevap : Orucu kasten bozmadığı için, yalnız kaza gerekir.
Soru : Nisaiyeci bir kadın doktora muayene olanın, orucu bozulur mu? Bozulursa,
kefaret mi gerekir?
Cevap : Doktor, eldivene herhangi bir ilaç, yağ sürerse, oruç bozulur, sadece
kaza gerekir.
Soru : Oruçlu olduğunu unutarak yiyen, sonra bilerek yiyip içmeye devam ederse,
kefaret gerekir mi?
Cevap : Oruçlu olduğunu unutarak yiyip içen kimse, orucunun bozulduğunu
zannederek yiyip içmeye devam ederse kaza lazım olur, kefaret lazım olmaz. Eğer
unutarak yiyip içmenin orucu bozmadığını bildiği halde, kasten yiyip içmeye
devam ederse, hem kaza, hem de kefaret lazım olur.
Soru : Ramazanda birkaç gün oruç tutmadım. Kefaret gerekir mi?
Cevap : Ramazanda mazeretsiz oruç tutmamak büyük günahtır. Önce tutulmayan
oruçlar için tevbe edilir. Sonra gününe gün yani kaç gün tutulmamışsa o kadar
gün kaza orucu tutulur. Bir kimse, Ramazan ayında 30 gün oruç tutamasa,
tutamadığı gün kadar kaza gerekir, kefaret gerekmez. Kefaret, oruç tutmamanın
değil, niyetli iken Ramazan orucunu mazeretsiz bozmanın cezasıdır.
Soru : Omuzlarımda ağrılar için doktor iğne yapılması gerektiğini söyledi.
Yapılacak iğne ve sürülecek krem orucu bozar mı?
Cevap : İğne olmak (enjeksiyon) orucu bozar, kaza gerekir. Krem sürmek orucu
bozmaz.
Soru : Abdest alırken diş etlerinden kan gelirse abdest bozulur, oruç bozulur
mu?
Cevap : Kan ağızdan dışarı çıkarsa abdest bozulur. Yutulursa abdest bozulmaz,
fakat bu sefer de oruç bozulur. Tükürükten az ise, oruç da abdest de bozulmaz.
Soru : Porno film seyrederken, sadece bakarken cünüp oldum, orucum bozuldu mu?
Cevap : Sadece bakarak cünüp olunca oruç bozulmaz. El ile veya başka bir şeyle
cünüp olmaya yardım edilmişse, o zaman kaza gerekir. Porno film seyretmek
haramdır. Haram işleyenin ibadetleri sahih olur, farz borcundan kurtulur ise de,
kazandığı günahlardan dolayı kavuşacağı büyük sevaplardan mahrum kalır. Her
haram böyledir. Özellikle oruçlunun böyle günah işlemesi çok çirkindir.
Soru : Bel gevşekliği sebebiyle meni gelse, oruç bozulur mu?
Cevap : Bozulmaz.
Soru : Nezle olduğum için burnumun içine gelen akıntıyı geri çekip yuttum,
orucum bozuldu mu?
Cevap : Bozulmadı.
Soru : Ağzıma balgam geliyor, yutuyorum, oruç bozuluyor mu?
Cevap : Balgamı yutmakla oruç bozulmaz
Soru : İmsak vakti çok yemek yiyorum. İmsak çıktıktan sonra yemek kaynarken
ağzıma geliyor, yutuyorum. Orucum bozuluyor mu?
Cevap : Bozulmaz. Hatta ağzınıza gelen kusmuğun geri gitmesi de orucu bozmaz.
Soru : Oruçlu iken burna çekilen su ağzımızdan çıksa oruç bozulur mu?
Cevap : Bozulur. Buruna ilaç çekmek gibi su da çekip genze ulaşırsa oruç
bozulur, kaza gerekir.
Soru : Tükürüğümüz, dudağımızdan aşağı doğru sarksa, onu yalayıp yutsak oruç
bozulur mu?
Cevap : Tükürüp tükürüğümüzü yalarsak oruç bozulur, kaza gerekir. Bahsettiğiniz
şekilde olursa oruç bozulmamış olur. Sanki bir kısmı daha ağzımızda oluyor.
Soru : Erkeklerin idrar damlası gelmesin diye idrar yoluna koydukları pamuk
orucu bozar mı?
Cevap : Orucu bozmaz. Maliki’de de pamuk koymak bozmaz. Şafii’de pamuk koymak
orucu bozar ama, Şafii’yi namazda taklit eden Hanefi’nin orucu yine bozulmuş
olmaz.
Soru : Banyo yapınca, banyoda oluşan buharı teneffüs etmek oruca zarar verir mi?
Cevap : Normal su buharı zarar vermez.
Soru : Ramazanda bir insan yatsıdan sonra hanımıyla beraber olsa daha sonra geç
vakitte uyuyup biraz sonra guslederiz deseler uyandıklarında da güneş doğmuş
olsa kefaret mi gerekir?
Cevap : Kaza da gerekmez. Yani oruçları bozulmuş olmaz. İhtilam olanın da orucu
bozulmuş olmaz. Fakat namaz kılmak için ilk fırsatta yıkanmak gerekir. [Daha
önceden tedbir alıp cünüp olarak sabahlamamalı.]
Soru : Göz damlası orucu bozar mı? Lens ıslakken göze takılırsa oruç bozulur mu?
Cevap : İkisi de bozmaz.
Soru : Ramazanda sahurda yatmadan önce dişlerimizi fırçalıyoruz. Ağzımızı
yıkamamıza rağmen tadı ağzımızda hissediliyor, bu durum orucu bozar mı?
Cevap : Hayır bozmaz.
Soru : Hanefi mezhebine göre "tükürdüğümüz zaman tükürükte tükürükten az
miktarda kan olursa" abdest bozulur mu, yutunca oruç bozulur mu?
Cevap : Kan tükürükten az ise dışarı çıkmakla abdest bozulmaz, yutulunca da oruç
bozulmaz.
Soru : Sigara tiryakisiyim, sigara içmezsem oruç tutmam çok zor. Sigara yakıları
var. Bunları koluma koysam, deri nikotini emiyormuş. Orucum bozulur mu?
Cevap : Sağlam deriye konan hiç bir yakı, ilaç, krem orucu bozmaz. Emilmesinin
önemi yok.
Soru : Oruçluyken kulaktan iltihap akması orucu bozar mı?
Cevap : Bozmaz.
Soru : Kan aldırınca oruç bozulur mu?
Cevap : Bozulmaz.
Soru : Oruçlu iken kulağa pamuklu çubuk sokmakta mahzur var mı?
Cevap : Şafii’de bozar, Hanefi’de bozmaz.
Soru : Buruna ilaç sürmek orucu bozar mı?
Cevap : Katı ilaç bozmaz, sıvı ilaç bozar.
Soru : Jöle, krem, deodorant orucu bozar mı?
Cevap : Hiç birisi bozmaz.
Soru : Oksijen gazı tüpü ile suni hava verilince oruç bozulur mu?
Cevap : Teneffüs ettiğimiz hava orucu bozmaz. Tüple verilen oksijen de temiz
hava demektir, oksijeni bol hava demektir. İçinde ilaç olsa bozar.
Soru : Hanımını öpenin orucu bozulur mu?
Cevap : Öpmekle orucu bozulmaz. Öperken cünüp olursa bozulur. Cünüp olma
ihtimali varsa, hanımını öpmesi mekruh olur. Orucu bozacak derece çok öperse
haram işlemiş olur. Çünkü orucu mazeretsiz bozmak haramdır.
Soru : Yıkanırken kulağa sabunlu su kaçsa, oruç bozulur mu?
Cevap : Bozulmaz.
Soru : Denize girmek orucu bozar mı?
Cevap : Denize girdiği için değil, su girecek deliklerden içine su kaçtığı için
oruç bozulur. Eğer su girmezse oruç bozulmaz.
Soru : Bacağına ameliyatla protez takılan bir hastanın Ramazan ayı içerisinde
göründüğü kadarı ile bir ağrısı ve sızısı olmadığı takdirde namaz kılıp oruç
tutmasına engel teşkil eder mi?
Cevap : Teşkil etmez. Ayakta kılamazsa oturarak kılar.
Soru : Sabah yatarken susadığımı hissettim ve saatime baktım saati 05.10 geçiyor
olarak gördüm. Dikkatli olarak baktığıma eminim. Suyumu içtim ve gayri ihtiyari
saate bir baktım ki saat 06.10 çok üzüldüm. İmsak 5,30’du. Orucum bozuldu mu?
Cevap : Evet bozuldu. Sizin kastınız olmadığı için sadece kaza gerekir.
Soru : Astım hastası, mecburiyet halinde ilaç kullanınca oruç bozulur mu?
Cevap : Evet bozulur. Sadece kaza gerekir.
Soru : Ventolin, Salbutol gibi ağıza püskürtülen astım ilaçları orucu bozar mı?
Cevap : Bahsettiğiniz ilaçları kullanınca oruç bozulur. Çünkü içinde ilaç
vardır. Ama oksijen gazı bozmaz.
Soru : Astım tabletinin gazını teneffüs etmek orucu bozar mı?
Cevap : Sigara dumanı gibi orucu bozar.
Soru : Evi haşere için ilaçladım. Bu ilacı teneffüs orucu bozar mı?
Cevap : Az olursa bozmaz.
Soru : Kadın hastalıklarında bir çubukla hap ve fitil veriliyor. Guslü
gerektirir mi, orucu bozar mı?
Cevap : Genelde zevk alınmadığı için guslü gerektirmez. Gündüz kullanılırsa oruç
bozulur, kaza gerekir. Pamuk bile konsa, pamuk tamamen içeri girerse oruç
bozulur. Yaş parmak girse de oruç bozulur.
Soru : Gündüz taharette basuru yıkayıp içeri sokuyorum. Orucum bozuluyor mu?
Cevap : Dışarıdan içeri su veya herhangi bir şey girerse oruç bozulur. Eğer
taharetlendikten sonra, bir havlu ile kurulanırsa basurun içeri girmesi orucu
bozmaz.
Soru : Karşı tarafın ağız salgısını yutmak orucu bozuyor mu?
Cevap : Karşı tarafın tükürüğünü, salgısını yutunca oruç bozulur. Eğer bu
sevdiğimiz bir kimse ise sadece kaza değil, kefaret de gerekir.
Soru : Oruçlu iken alışkanlıktan dolayı rujumu yalıyorum, oruç bozuluyor mu?
Cevap : Rujun oruca zararı olmaz. Fakat yenirse oruç bozulur. Kaza gerekir.
Soru : Oruçlu olduğunu unutup taharette mübalağa ederek içeriye su kaçsa oruca
zarar verir mi?
Cevap : Unutulunca mahzuru olmaz. Unutarak yiyip içmek de orucu bozmaz. Oruçlu
olduğunu bilerek taharette mübalağa eder ve içeri su kaçarsa oruç bozulur ve
kaza gerekir.
Soru : Balıkların suyunu temizlerken boğazıma ister istemez su kaçtı orucum
bozuldu mu?
Cevap : Ağza kaçtı ise bozulmaz, boğazdan içeri girmişse oruç bozulur, kaza
gerekir
Soru : Oruçluyken misvak kullanmak mekruh mudur?
Cevap : Mekruh değildir. Şafii’de öğleden sonra kullanmamak iyi olur, çünkü
ağızdaki kokuyu giderdiği için, öğleden sonra misvaklanmayı mekruh sayarlar.
(Oruçlunun ağız kokusu Allah için sevimlidir. Öyle ise Allah’a sevimli gelen bir
şeyi biz niye yok edelim) derler.
Soru : Ayak tırnağımda yara var ve bu yaradan gün içerisinde sarı su, irin ve
bazen de kan geliyor ve tırnak arasında birikiyor, bunlar tekrar içeri girip
orucu bozar mı?
Cevap : Orucu bozmaz.
Soru : İstemeyerek yağmur suyu ağzımıza kaçsa orucu bozar mı?
Cevap : Bozar.
Soru : Ben diabet hastasıyım. Kan alıp ölçü aletine koyup şekerimi ölçmem orucu
bozar mı?
Cevap : Kan aldırmak orucu bozmaz.
Soru : Arı soksa oruç bozulur mu?
Cevap : Bozulmaz.
Soru : Bir arkadaşın migren ağrısı olduğu için ramazan orucunu tutmuyor. Ne
yapması lazım?
Cevap : Çok yaşlanıp, ölünceye kadar Ramazan orucunu veya kaza oruçlarını
tutamayacak ihtiyar ve iyi olmasından ümit kesilen hasta, gizli yiyip içmelidir!
Hadis-i şerifte (Oruç tutamayacak kadar yaşlı veya iyi olmasından ümit kesilen
hasta fidye verir) buyuruluyor. Çok yaşlı olup oruç tutamayan kimse, zengin ise,
her günün orucu için fidye verir. Fakir olan fidye vermez, dua eder. Fidye
olarak, her gün için bir fıtra miktarı un, hurma veya üzüm verilir. Mesela 30
gün oruç için 53 kg un veya 105 kg hurma veya üzüm verilmesi kâfidir. Yahut bu
kadar unun kıymeti kadar altın, tutulamayan otuz gün orucun fidyesi olarak, bir
veya birkaç fakire, Ramazanın içinde verilebilir. Fakir, aldığı fidyeyi kendisi
kullandığı gibi, başka birine de verebilir. Fidye verdikten sonra, oruç
tutabilecek hale gelen kimse, tutamadığı oruçlarını kaza eder
Soru : Oruç tutamayan hasta fidyeyi ne zaman verir?
Cevap : Her zaman verebilir. Ramazanın içinde verilebilir.
Soru : Ramazanda şeytani rüya görülür mü?
Cevap : Görülmez. Nefsani rüya görülür
Soru : Ramazanda şeytanların azgınları mı bağlanır?
Cevap : Hayır hepsi bağlanır.
Soru : Şeker bayramı demek caiz mi?
Cevap : Bayramdan önce hurma, şeker gibi herhangi bir tatlı yemek müstehap
olduğu için caizdir.
Soru : Ele iğne batıp kırığı içinde kalsa orucu bozar mı?
Cevap : Hazım cihazına girmeyince bozmaz.
Soru : Oruçlu iken kalbim ağrıyınca trinitrin alsam kaza mı gerekir?
Cevap : Evet.
Soru : Burna tuzlu su çekmek, ilaç gibi orucu bozar mı?
Cevap : Evet. Beyne veya boğaza kaçarsa bozar.
Soru : Mastürbasyon kaza gerektirir deniyor. Bana göre kasten orucu bozuyor, ben
kefaret gerekir diyorum. Hangi kitapta kaza gerektiği yazılıdır?
Cevap : Mastürbasyon için yalnız kaza lazım olduğu, Fetava-i Hindiyye,
Bahrürraik ve Dürr-ül-muhtar kitaplarında yazılıdır. Kefaret gerektirmez. Akıl
ile din olmaz. Dinde nakil şarttır.
Soru : Dayanamayıp orucunu bozana kaza mı gerekir?
Cevap : Gerçekten dayanamamışsa, kaza gerekir.
Soru : Kalb için, dil altına konup, emilen hap, orucu bozar mı?
Cevap : Evet. Deri altına iğne ile ilaç zerki gibidir.
Soru : Hasta, ağzına sık sık su alsa orucu bozulur mu?
Cevap : Yutulmadıkça bozulmaz. Ama böyle yapmak uygun değildir.
Soru : Hasta, su buharını teneffüs etse orucu bozulur mu?
Cevap : Ciğerlere giderse bozar.
Soru : Burun kanı, genizden mideye giderse, oruç bozulur mu?
Cevap : Evet.
Soru : Suya dalıp kulağa su kaçınca oruç bozulur mu?
Cevap : Bozulmaz.
Soru : Abdest alınca veya ağzımızı yıkayınca kalan yaşlığı yutmak orucu bozar
mı?
Cevap : Ağzı yıkadıktan sonra ağızda kalan yaşlığı tükürük ile yutmak orucu
bozmaz.
Soru : Abdestte su kaçınca yiyip içse kefaret mi gerekir?
Cevap : Kaza lazımdır.
Soru : Kadın ve erkeğin ilaç olarak kullandıkları fitil, orucu bozar mı ve guslü
gerektirir mi?
Cevap : Gündüz kullanırsa oruç bozulur. Fakat guslü gerektirmez.
Soru : Burnum kanadı. Bu arada genzime giden kanı yuttum. Orucum bozuldu mu?
Cevap : Burundan genze giden kanı veya dişi kanayan ağzındaki kanı yutunca, yani
kan mideye gidince oruç bozulur. Sadece kaza gerekir.
Soru : Buruna sıvı ilaç veya tuzlu su çekmek orucu bozar mı?
Cevap : Beyne veya boğaza giderse bozar.
Soru : Kulağı antiseptikli su ile yıkatmak orucu bozar mı?
Cevap : Bozar. İlaçsız su ile yıkamak bozmaz.
Soru : Hasta, su buharını teneffüs etse orucu bozulur mu?
Cevap : Ciğerlere giderse bozar.
Soru : Ağrıyan dişe, göze ve kulağa ilaç konsa oruç bozulur mu?
Cevap : Kulağa damlatılan ilaç orucu bozar. Göze damlatılan ilaç bozmaz. Dişe
konulan ilaç, yutulmazsa orucu bozmaz. Hatta ilacın tadı boğazda hissedilse de
bozmaz.
Soru : Yaraya konan ilaç orucu bozar mı?
Cevap : Yaraya sürülen merhemin, sindirim yoluna gittiği bilinmezse oruç
bozulmaz.
Soru : Epilasyon orucu bozar mı?
Cevap : Bozmaz.
Soru : Oruçlu iken esans koklamak orucu bozar mı?
Cevap : Çiçek, esans koklamakla oruç bozulmaz, mekruh da değildir.
Soru : Ağızdaki az bir kanı yutanın namazı ve orucu bozulur mu?
Cevap : Az olduğu için bozulmaz.
Soru : Oruçlu iken gusletmek orucu bozar mı?
Cevap : Gusletmekle oruç bozulmaz. Ancak ağızdan, burundan içeri su kaçarsa veya
su içine oturulunca veya taharetlenirken içeri su kaçarsa oruç bozulur.
Soru : Dudaktaki yaşlığı yutmak orucu bozar mı?
Cevap : Bozmaz.
Soru : Makata konan pamuğun bir kısmı dışarıda kalsa orucu bozar mı?
Cevap : Bozmaz, hepsi içeri girerse bozar.
Soru : İmsak vakti sona ererken yaraya konan sıvı ilaç, gündüz emilmeye başlasa
oruç bozulur mu?
Cevap : İmsaktan önce konulduğu için bozulmaz.
Soru : Kalb hastasıyım. Bazen çok ağrıyınca hap alıyorum. Ramazanda oruçlu iken
ağrı tuttuğunda ilaç alırsam, kefaret gerekir mi? Kalb hastasının göğsüne
sürdüğü ilaç, orucu bozar mı?
Cevap : Zaruret olduğu için yalnız kaza gerekir. Sağlam deriye sürülen ilaç,
içeriye gitse de orucu bozmaz. Dil altına konulup emilen bozar.
Soru : Diş çektirmek orucu bozar mı?
Cevap : Diş çektirmek orucu bozmaz. Eğer diş çektirilirken iğne vurulursa, oruç
bozulur. Dişten çıkan kanı yutmakla da oruç bozulur. Ramazan orucunu tutarken
iğne vurduranın veya dişinden çıkan kanı yutanın orucu bozulur, gününe gün kaza
gerekir, kefaret gerekmez.
Soru : Ramazan ayı, niçin bazen 29, bazen 30 gün oluyor?
Cevap : Ramazan-ı şerif kameri aylardandır. Kameri aylar 29 veya 30 gün olur.
Kur’an-ı kerimde, Ramazan ayında oruç tutmanın farz olduğu bildirilmektedir.
(Bekara 183-185) Ramazan ayı otuz çekerse 30, yirmidokuz çekerse 29 gün oruç
tutmak farzdır. Bütün farz ibadetler Allah’ın emridir.
Soru : Şabanın son günü, Ramazan ise farz olur, değilse nafile olur diyerek oruç
tutmak uygun mu?
Cevap : Bu niyetle tutmak mekruh olur. Böyle niyet etmeden, Şabanın son günü
nafile oruç tutmak mekruh olmaz. Bir hadis-i şerifte de buyuruluyor ki:
(Ramazanı bir-iki gün önce oruç tutmakla karşılamayınız! Devamlı oruç tutan, bu
orucu tutabilir.) [Müslim]
Ramazan orucunu karşılamak gerektiğini sanıp veya Ramazan diye Şabanın son günü
oruç tutmak mekruhtur. Hıristiyanlara benzememek için, Şabanın son günü oruç
tutmanın mekruh olduğunu bildiren âlimler de vardır.
Soru : Oruç tutmayan işçiye, Ramazanda yemek verilir mi?
Cevap : Yemek verilmez, yemek parası verilebilir.
Soru : Yazın kazaya kalmış oruçları, kışın kaza etmek caiz mi?
Cevap : Caizdir.
Soru : Hacda şükür kurbanı yerine ceza olarak oruç tutmak caiz mi?
Cevap : Caiz olmaz. Ancak israfı önlemek için caizdir.
Soru : İmsaktan sonra kazaya niyet edenin orucu nafile mi olur?
Cevap : Evet.
Soru : Seferdeki kimseye, evine gelince tutmadığı oruçları kaza etmek farz mı?
Cevap : Evet.
Soru : Ramazanın son günü, bugün bayram diyenlere aldanıp, orucunu bozana, kaza
mı lazım olur?
Cevap : Kaza lazım olur.
Soru : Kaza ve kefaret orucunun yılını bilmeyen ne yapar?
Cevap : Evvel kazaya kalmış olan diye niyet eder.
Soru : Ölüm hastası oruçlu kimseye zemzem vermek lazım mı?
Cevap : Oruçlu ölmesi evladır.
Soru : Erzurumlu, yazın orucu, Adana’da tutsa, daha sevap mı?
Cevap : Hayır. Sıkıntı kendiliğinden gelirse sevap olur.
Soru : (Başkası yerine oruç tutulmaz) hadisi hangi kitapta var?
Cevap : Tahtavi haşiyesinin 238. sayfasında var.
Soru : Kaza orucunu davette bozmak caiz mi?
Cevap : Hayır.
Soru : Söylentilere inanıp, Ramazan diye, Şabanın 29unda oruca niyet ettim.
Doğrusunu öğrenince bozdum. Kaza gerekir mi?
Cevap : Gerekmez.
Soru : Diş dolgusu sebebiyle gusülsüz oruç tuttum. (Oruç tuttuğum yıllardaki
gusülleri Şafii’ye veya Maliki’ye göre aldım) demek gerekir mi?
Cevap : Evet, hem tevbe gerekir, hem de böyle niyet etmeli!
Soru : Teyzemin böbreğinde taş olduğu için doktor devamlı su içmesi gerektiğini
söylemiş. Eğer fidye vermesi gerekiyorsa ne kadar ve ne vermeli? Bu fidyeyi bana
vermesi uygun olur mu?
Cevap : Oruç tutamayacak kadar hasta ise 30 günlük ramazan için 53 kg un verir.
Yahut değerini altın olarak verir. Siz fakirseniz size de verebilir.
Soru : Bir kimse akşam namazından önce uyusa veya bayılsa öbür gün öğleyin
uyansa hemen oruca niyet edebilir mi?
Cevap : Niyet edemez. Öğleden bir saat önce uyansa idi edebilirdi.
Soru : Kalb rahatsızlığım var. Normalde oruç tutabiliyorum. Kalb krizinden
endişe ediyorum. Fidye verip, oruç tutmasam olur mu?
Cevap : Oruç tutabilenin fidye vermesi caiz olmaz. Kalb hastalığında, göğüs
üzerine nitroderm ihtiva eden bir ilaç [TTN] konur. Bu deriden içeriye emilir.
Sağlam deriden içeri girdiği için orucu bozmaz. Kriz gelirse ağızdan alınan
ilaçlar alınarak oruç bozulur. Yani tutabildiğiniz kadar oruç tutmalısınız.
Soru : Ramazanda rahatsızlık sebebiyle tutamadığım 10 günlük orucu kaza ederken,
peşpeşe mi tutmam gerekir?
Cevap : Peşpeşe tutmanız gerekmez, fırsat buldukça tutarsınız.
Soru : Hamile ya da çocuk emziren bir kadın oruç tutabilir mi? Tutmadığı günler
kazaya mı kalır yoksa her gün için fidye vermek mi gerekir?
Cevap : Hamile iken de çocuk emzirirken de oruç tutabilir, eğer tutarsa
sağlığına zarar verecekse, çocuğa zarar olacaksa o zaman tutmaz, sonra kaza
eder. Fidye vermekle kurtulamaz.
Soru : Düzenli olarak iğne kullanması gereken hasta, tutamadığı bu Ramazan
oruçlarını nasıl ödemesi gerekir?
Cevap
Bir aylık 53 kg un verir, yahut değeri kadar altın. Hasta zengin değilse bunu da
vermez, dua eder.
Soru : Ailemden uzakta başka şehirde talebeyim. Annem telefonda, sahura
kalkabiliyor musun dedi, evet kalkıyorum dedim halbuki kalkamadığım çok oldu. Aç
olarak oruç tuttuğumu bilip üzülmesin diye böyle söyledim bu yalan caiz olur mu?
Cevap : Burada yalan caizdir.
Soru : 3 senelik oruç borcum var. Bunu 30’ar gün olarak peşpeşe mi tutmam lazım?
Cevap : Fırsat buldukça birer ikişer veya üçer beşer tutarsınız, yani 30 gün
birden tutmak gerekmez. 90 gün oluncaya kadar böyle devam edersiniz.
Soru : Babam rahatsızlığı sebebiyle son iki yıla ait Ramazan-ı şerif orucunu
tutamadı. Halen oruç tutamayacak durumda. Yaşı ilerlemiş olduğundan tekrar
sıhhatine kavuşması şu an zor gözüküyor. Dinen zengindir. Ne yapması gerekir?
Cevap : Oruç fidyesi verir, fakat iyi olduğu zaman, yine oruç tutması gerekir.
Bir aylık oruç için 53 kg un vermesi gerekir, bir veya birkaç fakire verir.
Soru : Kaza orucum yoktur. Fakat bazı oruçlarım bozulmuş, kabul olmamış diye,
oruç tutarken kazaya niyet edilse, mahzuru olur mu? Kaza orucum yoksa, bunlar
nafile olur mu?
Cevap : Kazası olmayanın da kaza namazı kılmasında, kaza orucu tutmasında mahzur
yoktur. Kazası yoksa nafile olur.
Soru : Oruca hesapla başlanılan yerlerde, yanlışlık olma ihtimali olacağı için,
bayramdan sonra kaza orucu tutmak gerekir mi?
Cevap : İki gün kaza orucu tutmak gerekir. Çünkü büyük İslam âlimi seyyid
Abdülhakim Arvasi hazretleri, (Böyle yerlerde bulunan müslümanların bayramdan
sonra, dilediği zaman, kaza niyeti ile, iki gün daha oruç tutmaları lazımdır)
buyurdu.
Soru : Bu sene yılbaşı Ramazana geldi. Bu ayda kumar oynamak, içki içmek daha
kötü değil midir?
Cevap : Kumar oynamak, içki içmek her zaman haramdır. Fakat mübarek yerlerde ve
mübarek günlerde bu haramları işlemek elbette daha büyük günah olur.
Yılbaşı ile Noel birbirinden farklı ise de, 21 veya 25 Aralıktaki Noel
kutlamalarının devamı sayılabileceğinden, yılbaşı gecesi Hıristiyanlar gibi
eğlenmek caiz olmaz.
Yalnız Hıristiyanların değil, Yahudilerin ve bütün bâtıl dinlerin ibadetlerini
yapmak, onlara benzemek olur.
Kâfirlerin yaptıkları ibadetler ve çirkin işleri hariç, mubah olan âdetlerini
yapmakta mahzur yoktur. Yani onlara benzemiş olunmaz. (Redd-ül Muhtar)
Müslüman her gece neleri yapıyorsa, bu gece de onları yapmalıdır!
Soru : Bayramın ikinci günü oruç tutmak caiz mi?
Cevap
Ramazan bayramının ikinci günü oruç tutmak caizdir.
Soru : Kaza orucuna niyet eden bir kimse, cünüp iken, imsak vaktinden sonra
kalkıp banyo yapsa orucu yine de tutabilir mi?
Cevap : Tutabilir. Hatta namaz kılmayan kimse akşama kadar da cünüp dursa orucu
yine sahih olur. Fakat namaz kılmadığı için ve cünüp durduğu için büyük günah
olur. Yani cünüp oruç tutmakla oruç bozulmuş olmaz.
Soru : Fecirle imsak vakti aynı şey mi?
Cevap : Fecir, sabah namazı vaktidir. İmsak, oruçken yiyip içmeyi kesme
zamanıdır.
Soru : Kazaya kalmış Ramazan orucunu bilerek bozan bir kimse kaç gün oruç
tutması lazım?
Cevap
Kaza orucunu bozunca bir gün tutar.
Soru : Ölü veya diri için namaz kılmak, oruç tutmak ve ona bu sevabı yollamak
olur mu?
Cevap : Namazın orucun sevabı ona gönderilir. Bizzat onun için namaz kılınamaz,
oruç tutulamaz. Gönderilen sevap ta, onun kılmadığı namaz, tutmadığı oruç yerine
geçmez.
Soru : Orucun sahih olması için, sahura kalkma mecburiyeti var mı?
Cevap
Hangi oruç olursa olsun sahura kalkma mecburiyeti yoktur. Kalkmak sünnettir.
Kalkılırsa sevap olur.
Soru : Yeni namaza başladım. Oruç da tam olarak bu Ramazan tutacağım. Ancak
namaz ve oruç kazalarımı nasıl hesaplayacağım, tam bilmiyorum.
Cevap
Zannı galibe göre hesaplarsınız.
Soru : El, yüz vücut losyon veya kremlerinde alkol olduğu ve namaz kıldığımız
için bu kremleri kullanmamamız gerektiği, oruçluyken de necis olduğu doğru mu?
Cevap : Hayır o karışım alkoller affedilmiştir.
Soru : Orucun haram olduğu aylar ve günleri yazar mısınız?
Cevap : Oruç tutmak sadece bayram günleri haramdır. Senede beş gün. Yani dört
gün kurban bayramı, bir gün de ramazan bayramı. Diğer günler oruç tutulabilir.
Soru : Yemekhanede birkaç kişiyi yerken görüp, biz de dalgınlıkla vakte dikkat
etmeden vakit girdi sanıp 16:40 da iftarı açtık. Sonra takvime baktık ki akşam
16:44 deymiş. Kasıtlı bozmadığımız için kaza gerekir değil mi?
Cevap : Evet kaza gerekir.
Soru : Kaza orucuna yalnız olarak nasıl niyet etmeli ve hangi zamanlar arasında
niyet etmeli?
Cevap : İlk kazaya kalan Ramazan orucuna demeli. Akşamdan imsak vaktine kadar
niyet etmeli.
Soru : Oruçlu olunca abdestte ağza burna fazla su çekilmese olur mu?
Cevap : Evet olur.
Soru : Nezri muayyen, nezri mutlak oruçlar nedir?
Cevap : Vacip oruçlar, muayyen olur. Belli gün oruç adamak böyledir. Mesela
pazartesi günü oruç tutmayı adamak, nezri muayyen oruç olur.
Gayr-i muayyen oruçlar: Herhangi bir gün oruç adamak. Mesela (Allah rızası için
üç gün oruç tutacağım) demek böyledir.
Soru : İki sene adak orucu yerine yemin kefareti vermek caiz mi?
Cevap : Hayır.
Soru : Bir ay oruç tutmayı adayan, 30 gün peşpeşe mi tutar?
Cevap : Hayır.
Soru : Ebem, bir yıl oruç tutacağım diye adakta bulundu. Tutmadan öldü. Ne
lazım?
Cevap : Bu adak için bir senelik oruç kefareti yapılır.
Soru : 3 gün üst üste oruç tutmayı adamıştım, fakat üçüncü gün -orucu bozan
fakat kefaret gerektirmeyen bir durum neticesinde- orucum bozuldu. Nasıl hareket
etmem lazım?
Cevap : Adak orucunu kasten bozsanız kefaret gerekmez. Yeniden üç gün oruç
tutarsınız.
Soru : Sabah namazına kalkamayanın her defa için bir gün oruç tutmayı adaması
caiz mi?
Cevap : Hayır caiz değildir.
Soru : (İşim olursa iki sene oruç tutacağım) dedim. Fakat Allah rızası için
demediğim için oruç tutmam lazım mı?
Cevap : Evet. Çünkü oruç zaten Allah rızası için tutulur.
Soru : (Şu işi yaparsam bir gün oruç tutacağım) diye söylendiğinde, bu şeyi her
yaptığımız sefer için bir gün oruç mu tutmalıyız, yoksa birkaç sefer sözümüzden
çıktığımızda da 1 gün oruç tutmak yeterli mi?
Cevap : Bir gün oruç tutmanız yeter.
Soru : Damardan serum verilmesi, sadece imam-ı a’zama göre orucu bozduğu
söyleniyor. Diğer mezheplere göre bozmuyor mu? Serumla gıda ve deva
verilebiliyor. İhtiyacı olan suyu, gıdayı ve ilacı serumla alan kimsenin orucu
bozulmaz mı? Oruçta gaye, yiyip içmeyi terk etmek olduğuna göre, ağız yolu ile
değil de, damar yolu ile yiyip içenin orucu niçin bozulmaz?
Cevap : Dört mezhepte de, sağlam deriye konan ilaç, gıda ve deva, emilip içeriye
nüfuz etse de oruç bozulmuş olmaz. Mesela kalb hastalığında, göğüs üzerine
nitroderm ihtiva eden bir ilaç [TTN] konur. Bu deriden içeriye emilir. Sağlam
deriden içeri girdiği için dört mezhepte de orucu bozmaz. Bunun gibi, sağlam
deriye konan nikotin yakısı da, vücut tarafından emildiği halde, dört mezhepte
de orucu bozmaz.
Tabii menfezlerden [deliklerden] giren şeyler orucu bozar.
Şafii’de, kulak tabii menfezdir. Kulağa konan sıvı-katı her şey, mideye girmiş
gibi orucu bozar. Şafii’de idrar yolu da tabii menfezdir. Buraya ilaç, hatta
pamuk konsa bile orucu bozar.
Dört mezhepte de ve bütün imamlara göre, yaraya konulan ilaç, cevfe [içeriye]
giderse oruç bozulur. Şafii mezhebinde, dimağ [beyin], karın, bağırsak, mesane
birer cevftir. Mesela, baştaki kemik yarılsa, buradaki yaraya konulan ilaç,
cevfe, yani beyne gideceğinden oruç bozulmuş olur.
Şafii’de karna bıçak saplansa, bıçağın ucu mideye, yani cevfe girdiği için oruç
bozulur. Sağlam deriden bıçak cevfe girince oruç bozulduğu gibi, iğne ile
adaleyi veya damarı yırtarak verilen ilaç, cevfe ulaşınca oruç bozulmuş olur.
Hanefi’de ise, bıçak tamamen midenin içine girerse oruç bozulur.
Bugün tıpta, serumun mesaneye, dimağa ve vücudun her yerine gittiği kesin olarak
bilinmektedir. O halde serum, dört mezhepte de orucu bozar. Sadece kaza gerekir.
(Serum veya enjeksiyonla verilen ilaç, cevfe, [yani dimağ ve mesane gibi
yerlere] gitmez) demek, çok yanlış olur, ilme ters olur.
Bütün doktorlar, damardan veya adaleden verilen ilacın, dimağ ve mesaneye
gittiğini bildiriyorlar. O halde, işin aslını bilmeyenlere kanıp da,
enjeksiyonla orucu telef etmeyelim.
[Buradaki Hanefi mezhebi ile ilgili bilgiler, Tahtâvi, Mebsut, Bedayi ve benzeri
kitaplardan, Şafiilerle ilgili bilgiler ise, Mecmû, Muğnil muhtaç, Tuhfe, Envâr,
Kummesrâ, Bâcuri, Şerh-i İbni Bâcuri gibi muteber eserlerden alınmıştır.]
Soru : Amerika’dan yola çıkıyorum. Gece yolculuğu yapacağım. Sahur vaktinde
uçakta olacağım, hangi ülkeye göre imsak vaktini esas alacağım. Evim
Hollanda’da. Eve dönünce Hollanda'nın iftar vaktini mi esas alacağım?
Cevap : Çıktığınız ülkenin yani Amerika’nın imsak vakti esas alınır. Gittiğiniz
yerin de iftar vakti esas alınır. Yani Hollanda’nın. Güneş batmadan iftar
edilmez.
Soru : Sinüzitten muzdarip bir hasta oruçlu iken burnuna sıvı ilaç koyabilir mi?
Cevap : Oruç bozulur.
Soru : Oruçlu iken kulaktan iltihap akması orucu bozar mı?
Cevap : Bozmaz. Oruçta genelde çıkan şeyler orucu bozmaz, mesela kan aldırmak
orucu bozmaz. Ama isteyerek ağız dolusu kusulursa orucu bozulur.
Oruçta genelde içeri giren şeyler bozar. Mesela enjeksiyonla kan verilenlerin
orucu bozulur.
Soru : Oruçlu iken dişleri macunlu macunsuz fırçalamak orucu bozar mı?
Cevap : Macunsuz fırçalamakta mahzur yoktur. Macunlu fırçalamakla da oruç
bozulmaz fakat mekruh olur. Macun yutulursa oruç bozulur, kaza gerekir.
Soru : Buruna ilaç sürmek orucu bozar mı?
Cevap
Katı ilaç bozmaz, sıvı ilaç bozar.
Soru : Dudağımda uçuk vardı ve ben de patlamasın diye krem sürmüştüm. Maalesef
akşama doğru uçuk patladı. Orucum bozuldu mu?
Cevap : Bozulmadı
Soru : İftar için yiyecek bir şeyler hazırlarken parmağımı kestim. Birkaç damla
aktı. Orucum bozuldu mu?
Cevap : Hayır kan çıkmakla, kan aldırmakla oruç bozulmuş olmaz.
Soru : Dirseğimde çıkan iltihaplanmadan dolayı dirseğimin üstünden ve altından
birer cm uzunluğunda kestiler ve iltihabın akması için bir hortum sokup uçlarını
dışarı çıkardılar. Dün yapılan muayenede bir merhemi üsten sıkıp alt uçtan
dışarı akıttılar. Niyetli olduğumdan dolayı şüpheye düştüm acaba orucum bozuldu
mu?
Cevap : Orucunuz bozulmadı.
Soru : Yanlış dolgudan dolayı diş etim hep kanıyor. Sahurdan sonra yatıyorum,
sabah tekrar kalktığımda ağzımın içi kan dolu oluyor. Kanın birçoğu boğazımdan
geçmiş oluyor. Bazen uyku halinde değilken de fark ediyorum kan geldiğini...
Tükürürsem abdest bozulacak. Tükürmesem yani yutsam oruç bozulacak? Haliyle illa
ki yutmuşumdur kan. Benim oruçlar bozulmuş mu?
Cevap : Kan yutmak orucu bozar. Oruçların Hanefi’ye göre bozuluyor. Onun için
Hanbeli mezhebini taklit etmelisiniz. Orucu bozan şeyler, insanın elinde
olmazsa, Hanbeli’de orucu bozmuyor.
Soru : Ayak tırnağımda yara var ve bu yaradan gün içerisinde sarı su cerahat ve
bazen de kan geliyor ve tırnak arasında birikiyor, bunlar tekrar içeri girer mi
yani bu durum orucu bozar mı?
Cevap : Orucu bozmaz.
Soru : Biz iki kardeşiz, annem bize hamileyken oruçlarını tutamamış. O zamanki
Ramazan imsakiyelerini saklayıp daha sonra (yıllar sonra) o imsakiyelere bakarak
sırayla tutmuş. Niyet ederken bunlara göre niyet etmiş. Bunları tekrar tutması
gerekiyor mu?
Cevap : Çok iyi olmuş. Tekrar tutması gerekmez. Fakat imsakiye saklamasa da ilk
kazaya kalan diyerek de tutabilirdi. Namazları da öyle kaza etmek gerekir. İlk
kılınan kılınınca ondan sonraki ilk olur.
Soru : Hastanede test için kan verirken enjektörü sokmadan önce deriye alkol
sürüyorlar ve çıkarttıktan sonra iğne deliğinin üzerine alkollü pamuk
koyuyorlar. Bunun oruca bir zararı var mıdır?
Cevap : Hayır oruca zararı olmaz
Soru : Deriyi çizerek yapılan çiçek aşısı orucu bozar mı?
Cevap : Bozmaz. Tentürdiyot gibidir.
Soru : Burna katı merhem sürmek orucu bozar mı?
Cevap : Bozmaz.
Soru : Namazda Şafii’yi taklitte, pamuk fitil orucu bozar mı?
Cevap : Oruçta taklit etmediği için bozmaz.
Soru : Şekersiz çiklet çiğnemek orucu bozar mı?
Cevap : Mekruhtur. Çiğnememelidir.
Soru : Sakız çiğnemek orucu bozar mı?
Cevap
Çiğnenmiş sakızı çiğnemek orucu bozmaz. Lastik çiğnemek gibidir ağza bir şey
gitmiyor.
Soru : Dişler arasındaki yemek kırıntısını yutmak orucu bozar mı?
Cevap
Hayır, bozmaz.
Soru : Lavman yaptırmak orucu bozar mı?
Cevap
Evet, bozar.
Soru : Hanımı öpünce mezi gelirse oruç bozulur mu?
Cevap
Bozulmaz.
Soru : Tıraş kesiğine oruçlu olduğunu unutarak kolonya sürmek orucu bozar mı?
Cevap
Unutulmasa da bozmaz. Unutunca yiyip içilse de bozmaz.
Soru : Sigara içilen odaya girip, uzun müddet çıkmasak oruç bozulur mu?
Cevap : Lüzumsuz kalıyorsak bozulur, vazifemiz varsa bozulmaz.
Soru : Şevval orucunu tutuyorum. Bugün abdest alırken (burnuma su çekerken)
unutarak ve istemeyerek genzime veya boğazıma sanırım su kaçırdım. Orucum
bozuldu mu?
Cevap
Unutarak yiyip içince veya bozulup bozulmadığını kesin bilmedikçe oruç bozulmuş
olmaz.
Soru : Ağız dolusu hastalık sebebiyle kusanın orucu bozulur mu?
Cevap : Bozulmaz.
Soru : Hac için hastaneden kan aldılar fakat kan şırıngaya geldi dışarı çıkmadı,
sonra tekrar içeri koydular. Abdestim bozuldu mu, orucuma bir zarar geldi mi?
Cevap
Hem abdestiniz hem de orucunuz bozuldu. Kan çıkmakla abdestiniz, kan içeri
girmekle orucunuz bozuldu. Şırıngaya çıkmakla dışarı çıkmış oldu. Kendi kanınız
da olsa vücudunuza kan verildi.
Soru : Soğuktan dudak çatladığı için dudak kremi sürmenin abdeste ve oruca bir
zararı var mı?
Cevap
Abdeste de oruca da zararı olmaz.
Soru : Mideye ucu dışarıda kalan alet sokulursa, oruç bozulur mu?
Cevap : Bozulmaz.
Soru : Türkiye Takvimine göre, sahuru yanlışlıkla 10 dakika geciktirdim. Orucum
sahih oldu mu?
Cevap : Kaza gerekir.
Soru : Deri altına tüberküloz testi yapılıyor. Orucu bozar mı?
Cevap : Evet.
Soru : Kulağı pamukla veya su ile temizlemek, orucu bozar mı?
Cevap : Hanefi’de bozmaz.
Soru : Kulaktaki pamuk, delik zardan içeri girse, orucu bozar mı?
Cevap : Hayır.
Soru : Gırtlağa çıkan tükürüğü kusarak çıkarmak, orucu bozar mı?
Cevap : Hayır.
Soru : Mahalli bir yazar diyor ki:
( Her yıl aynı yazılar yazılıyor ve fitil ve benzeri şeylerin orucu bozup
bozmayacağı hususunun oruçla ne ilgisi var, İslamiyet bu mu?)
Cevap
Yazar, İslamiyet’i bilmediği gibi, nelerin orucu bozacağını da bilmiyor.
İslamiyet her yıl değişmez. Bu sene İslam’ın şartı beş denmişse, gelecek sene bu
altı olmaz. Azalmaz da, çoğalmaz da. Bu sene, (hastaya serum vermek orucu bozar)
denmişse, gelecek sene (bozmaz) denilemez. Aslında değişik yazan varsa, o tenkit
edilmelidir! Hep aynı şeyi yazan tenkit edilir mi? Şimdi mahalli yazara
Soruyoruz,
İslamiyet bu değilse nedir? Her yıl değişmesi mi gerekir?
Yazar, orucun ne olduğunu, orucu nelerin bozduğunu bilmiyor ki, (vücuda giren
şeylerin orucu bozup bozmayacağından bahsedilmez) diyebiliyor. Önce oruç nedir
ve neler orucu bozar, kısaca bir tarifini yapalım:
Oruç, fecrin ağarmasından, güneş batıncaya kadar, yiyip içmeyi ve orucu bozan
diğer şeyleri terk etmektir. Diğer bozan şeyler nelerdir? Yaradılışta bulunan
deliklerden içeri giren şeyler orucu bozduğu gibi, vücuttaki yaraya konulan
ilaç, sindirim yollarına sızarsa, yine oruç bozulur. İğne [enjeksiyon], serum
orucu bozar. Çünkü bunlar sindirim yoluna gider. (Tahtavi)
Hastalık için kullanılan fitiller, tabii deliklerden verilir. Ağrı kesici, ateş
düşürücü fitiller olduğu gibi, romatizma, mantar, bulantı, hemoroid ve kabızlık
önleyici fitiller de vardır. Serum yolu ile de ilaç ve gıda verilebilir. Tabii
deliklerden ilaç olmayan maddeler de girerse yine oruç bozulur. Bunları sormak
ve bunlara Cevap vermekten tabii ne olabilir?
Soru : KBB mütehassısı bir doktor diyor ki:
Dinde reformcu bir grup, yeni bir kitap yazıp, âlimlerden farklı, yeni
ictihadlar yapacaklarmış. Kulağa damlatılan ilacın orucu bozmayacağı yönünde
bizden bilgi istiyorlar. Hanefi ve Şafii’ye göre, göze, kulağa ve burna
damlatılan ilaç, orucu bozar mı, bozmaz mı?
Cevap
Fıkıh kitaplarındaki hüküm şöyle:
Hanefi’de göze damlatılan veya diş çukuruna konan ilacın tadı boğazda hissedilse
bile orucu bozmaz. Kulağa damlatılan ilaç, burna konan sıvı ilaç orucu bozar.
Şafii’de ise, göze damlatılan ilacın tadı boğazda hissedilse bile bozmaz. Fakat
kulağa konan her şey orucu bozar. Burna konan sıvı ilaç da bozar.
Hanefi’de ve Şafii’de, sağlam deriye sürülen ilaç, emilip içeriye nüfuz etse de
oruç bozulmuş olmaz. Mesela kalb hastalığında, göğüs üzerine nitroderm ihtiva
eden bir ilaç [TTN] konur. Bu deriden içeriye emilir. Sağlam deriden içeri
girdiği için Hanefi’de de, Şafii’de de orucu bozmaz.
Hadis-i şerifte (İçeri giren şeyler orucu bozar) buyuruluyor. Şafii’de, kulak
tabii menfezdir. Kulağa konan sıvı-katı her şey, mideye girmiş gibi orucu bozar.
Hanefi’de, kulağa giren katı şey ve su orucu bozmaz. Fakat yağ ve ilaç bozar.
Yağ ve ilaç emilse de, emilmese de, sindirim yoluna gitse de, gitmese de bozar.
Göz, menfez kabul edilmediği, aynen sağlam deri hükmünde olduğu için, göze konan
ilaç, sağlam deriye sürülen ilaç gibi çeşitli kanallarla sindirim yoluna gitse
de hiçbir mezhepte orucu bozmaz. Fakat boğaza, beyne ve mesaneye açılan yara
yolu ile ilaç verilirse, Hanefi’de de, Şafii’de de oruç bozulur.
Reformcu grup ne yapmak istiyor? Kendileri müctehid olsalar bile, ictihadla
ictihadın nakzedilemeyeceğini bilmeleri gerekir. Reformcuların, (Burada
Hanefilerin kavli doğrudur. Kulağa kum koymak orucu bozmaz. Şafii’nin ictihadı
yanlıştır) demeye hakları olmaz.
Soru : İftar açarken ezan okunması şart mı?
Cevap : Hayır değildir. Vaktin girmesi şarttır. Vakit girince, ezan okunmasa da
iftar edilir.
Soru : Bazı kimseler, her çeşit gıdayı yiyorlar, fakat et, süt gibi hayvani
gıdalar yemeyip kırk gün perhiz yapıyorlar. Buna da oruç diyorlar. Müslümanlıkta
böyle bir oruç var mıdır?
Cevap : Müslümanlıkta böyle bir oruç yoktur. Hıristiyanlıkta böyle perhizler
vardır. Demek ki onlar, Hıristiyanların ibadetlerini yapıyorlar. Gayrı
müslimlerin ibadetlerini yapanlar veya yapmadığı halde beğenenler kâfir olur.
(Berika)
Soru : Üç ayları tutuyorum. Arkadaşlardan bilmeden davet edenler oluyor. Orucu
bozmam caiz midir?
Cevap : Üç aylardan Receb ve Şabanda tutulan oruçlar nafiledir. Nafile oruç
tutarken uygun bir davete gidilince orucu bozmak caizdir. Bir mümin arkadaşı
sevindirmek, onu üzmemek için davetine gidilir. Davete gidip de orucunu bozmayan
bir kimseye Peygamber efendimiz buyurdu ki:
(Arkadaşın senin için bu kadar külfete girdiği halde, sen hâlâ "oruçluyum" diye
ısrar ediyorsun. Şimdi ye, sonra yerine bir gün tutarsın.) [Dare Kutni]
Davete gidilince, Ramazan, kaza ve kefaret oruçları bozulmaz. Sadece nafile
oruçlar bozulabilir. (Mevkufat)
Soru : Kaza borcum var. Üç aylarda tutabilir miyim?
Cevap : Kaza ve nafile oruçları Receb ve Şaban ve diğer aylarda tutmakta mahzur
yoktur. Fakat kaza oruçlarını, mazeretsiz geciktirmemek iyi olur! Bu aylarda
kaza orucu tutan, bu aylarda nafileye verilecek sevaplara da kavuşur. (Nevadir-i
fıkhiyye)
Receb ve Şaban aylarında kaza orucu veya nafile oruç, her gün veya aralıklı
olarak da tutulur. Tek başına Cuma veya Cumartesi günü oruç tutmamalıdır!
Perşembe ile Cuma veya Cuma ile Cumartesi birlikte tutulursa mahzuru olmaz.
Receb veya Şabanda oruç tutarken, kazanız varsa, (İlk kazaya kalan Ramazan
orucumu tutmaya) diye niyet edersiniz. Kazanız yoksa, kaza orucu tutmak yine
caizdir.
Soru : 12-14 yaşlarında çocuklarım var. Namaz kılıp oruç tutmaları farz mıdır?
Cevap : Büluğa erince kız ve erkek çocuğa, namaz, oruç farz olur. Ay hâlinde
tutamadığı oruçları, bayramdan sonra kaza eder. Ay hâli sebebiyle kılamadığı
namazları kaza etmez. Hz. Âişe validemizin naklettiği hadis-i şerifte, hayzlı
iken tutulamayan orucu kaza etmek gerektiği, kılınmayan namazları kaza etmek
gerekmediği bildirilmiştir. (Buhari)
Hz. Havva validemiz, Ramazan ayında hayz olunca, Allahü teâlâ, namaz kılmamasını
ve oruç tutmamasını, hayzlı iken kılamadığı namazları kaza etmemesini, fakat
orucu kaza etmesini emretmiştir. (Mevkufat)
Soru : Oruç hakkında mezheplerimizdeki hükümler hakkında bilgi verir misiniz?
Cevap : Ramazan orucuna niyetin son vakti, Hanefi’de öğleye bir saat kalıncaya
kadar, diğer üç mezhepte imsak vaktine kadardır. Üç mezhepte, Ramazan orucu için
her gece niyet gerekir, Maliki’de ramazanın ilk gecesi bir ay oruca niyet
sahihtir.
Şafii’de, kulak tabii menfez [delik] dir. Kulağa konan sıvı katı her şey, mideye
girmiş gibi orucu bozar. Diğer üç mezhepte sadece ilaç konursa bozar. Şafii’de
idrar yolu da tabii menfezdir. Buraya pamuk konsa bile orucu bozar. Diğer
mezheplerde bozmaz.
İğne vurulmak, dört mezhepte de orucu bozar.
Dişler arasındaki yemek kırıntısını yutmak Hanefi’de orucu bozmaz, diğer üç
mezhepte bozar.
Lavman Maliki’de orucu bozmaz, diğer üç mezhepte bozar.
Unutarak yiyip içmek, üç mezhepte orucu bozmaz, Maliki’de bozar.
Ramazanda oruçlu iken yiyip içene Hanefi ve Maliki’de kefaret gerekir, Şafii ve
Hanbeli’de sadece kaza gerekir. Hanımı ile beraber olana dört mezhepte de
kefaret gerekir.
Kan aldırmak Hanbeli’de orucu bozar, diğer üç mezhepte bozmaz. Abdest alırken,
mübalağa etmeden boğaza su kaçarsa, Şafii ve Hanbeli’de oruç bozulmaz. Hanefi ve
Maliki’de bozulur.
Ramazanda karı koca beraber olursa, Şafii ve Hanbeli’de kefaret kocanın üzerine
olur, Hanefi ve Maliki’de ikisine de kefaret gerekir.
Maliki’de oruçlu iken hanımını öpmek haram, diğer üç mezhepte haram değildir.
Ancak cünüp olmak ihtimali varken öpmek mekruhtur. Hanımın öpünce mezi gelirse
üç mezhepte oruç bozulmaz, Hanbeli’de bozar.
Şafii ve Hanbeli’de, nafile oruç veya nafile namaza başlayan, tamamlamadan
bozarsa, kazası vacip değil, Hanefi ve Maliki’de vaciptir.
Yalnız Cuma günü oruç tutmak Hanefi ve Maliki’de caiz, Şafii ve Hanbeli’de
mekruhtur. İmam-ı Ebu Yusuf da mekruh dedi. Bu bakımdan Hanefiler yalnız başına
Cuma günü oruç tutmamalıdır.
Kadir gecesi üç mezhepte ramazan ayı içinde, Hanefi’de ise bütün sene içindedir.
Sadaka-i fıtır, Hanefi’de Ramazan-ı şerifte verilir. Ramazandan önce ve
bayramdan sonra da vermek caiz ise de, bayram namazından önce verilmiş olması
daha çok sevaptır. Şafii’de Ramazandan önce, Maliki’de ve Hanbeli’de ise
bayramdan önce verilemez. Hanefi’de nisaba ulaşanın fıtra vermesi vacip, diğer
üç mezhepte, bir günlük yiyeceği olanın fıtra vermesi farzdır. Hanefi’de hanımın
fıtrasını kocası vermez, diğer üç mezhepte vermesi lazımdır.
Soru : Kış günleri kısa olduğu için nafile veya kaza orucu tutmam uygun olur mu?
Cevap : Evet. Kolaylıklardan istifade etmek iyidir. Hadis-i şeriflerde buyuruldu
ki:
(Kışın oruç tutmak, meşakkatsiz elde edilen bir ganimettir.) [Tirmizi]
(Kış mevsimi, müminin baharıdır. Gündüzleri kısadır, oruç tutar, geceleri
uzundur, o vakitleri ibadet eder.) [Gunye]
Soru : Erkek veya bayan kadın doktoru veya ebe, Ramazanda, abdestli iken bir
kadına doğum yaptırsa, orucu, guslü veya abdesti bozulur mu?
Cevap : Hanefi mezhebindeki kadın doktorunun veya ebenin, Ramazan-ı şerifte
doğum yaptırmakla orucu, abdesti ve guslü bozulmuş olmaz.
Zaruretsiz erkek doktora doğum yaptırmak caiz olmaz.
Soru : Oruçlu iken rahimden ültrasonla muayene olmak orucu bozar mı?
Cevap : Alete jel gibi bir şey sürüyorlar, rahme yağ veya jel gibi bir şey
girince oruç bozulmuş olur. Eldivenle muayene etse de, eldivene bir şey sürülmüş
ise yine oruç bozulur. İçeriye az da olsa bulaşacak bir şey girerse oruç
bozulur.
İkinci bir husus da kadın, muayene esnasında zevk alırsa cünüp olur ve oruç
bozulur. Zevk almazsa bozulmuş olmaz.
Kaynak
http://www.dinibilgiler.org
|
Galeriden Seçmeler
