H Z . İLYAS A.S.
Kur'an-ı Kerîm'de ismi geçen peygamberlerden biri. Hz. Musa (a.s)'dan sonra
gelen nesebi Hz. Harun (a.s)'a dayandığı rivayet edilen bir israiloğulları
Peygamberi.
Hz. Musa'dan sonra israiloğullarının çeşitli boyları. Şam civarına yerleşmiştir.
şam bölgesindeki "Bek" şehrine yerleşen ve zamanla Allah'a isyan ederek haddi
asan bir Beni israil kabilesine Hz. İlyas (a.s)'in gönderildiği rivayet
edilmektedir. İlyas (a.s) Kur'an-ı Kerîm'de iki değişik sûrede anılmıştır. Bir
yerde diğer Peygamberler ile birlikte ismi geçmiştir: "(İbrahim'e) Zekeriya,
Yahya, İsa ve İlyas'ı da bağışladık. Hepsi Salihlerdendi" (el-Enbiya, 21/85).
Diğer sûrede ise İlyas (a.s)'in kıssası özetle anlatılmıştır. Musa ve Harun
(a.s)'dan bahsedilmiş, onların Allah'ın salih kulları olduğu anlatıldıktan sonra
İlyas (a.s)'in kıssasına geçilmiştir: "Muhakkak İlyas da peygamberlerdendi"
(es-Sâffat, 37/123). Bu ayet-i kerime İlyas (a.s)'in etrafında Yahudiler ve
Hıristiyanlar tarafından oluşturulmuş olan efsanevî kimliği aralamakta, onun
Allah'ın diğer Peygamberleri gibi bir peygamber olduğunu anlatmaktadır. Buhârî,
Kitâbu'l-Enbiyâ bölümünde İlyas (a.s) için bir bab açmış ve onun kıssasını
anlatan es-Sâffât suresindeki ayetleri bu babda zikretmiştir. ibn Mes'ûd ve ibn
Abbas'ın rivayetine göre Hz. İlyas ile İdris (a.s) aynı şâhıstır (Buhârî,
Enbiyâ, 4). İdris (a.s) da Nuh (a.s)'in babasının dedesidir (Buhâri, Enbiyâ, 5).
İlyas (a.s) Peygamber olarak gönderildiği insanları dine davet etmiştir:
"(Hz.İlyas) milletine: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Yaratanların
en iyisi olan, sizin de Rabbiniz önceki babalarınızın da Rabbi bulunan Allah'ı
bırakıp da Ba'l putuna mı taparsınız?" demişti (es-Sâffât, 37/124-126).
Ayet-i Kerime'de geçen "Ba'l" o kavmin tapındığı putun ismidir. Oturduğu
şehirlerinin ismi "Bek" olan bu halkın, tapındıkları puttan dolayı şehirlerinin
isminin "Ba'lebek" olduğu rivayet edilmektedir.
Rivayete göre Hz. İlyas israiloğullarına Hizkil (a.s)'dan sonra gönderilmiştir.
insanları Allah'a imana çağıran Hz. İlyas, kavminin Ba'l putuna tapmamasını
emretmiştir. O bölgenin kralı önce iman etmesine rağmen daha sonra irtidat
ederek Hz. İlyas (a.s)'i öldürmeye kalkmıştır. Hz. İlyas yedi sene kadar
dağlarda bayırlarda dolaşmış, insanları Tevrat'ın emirlerine davet etmiş, iman
etmemeleri üzerine, o beldeye üç yıl hiç yağmur düşmemiştir. Daha sonra Hz.
ilyas'ın duasıyla yağmur yağmasına rağmen yine İlyas (a.s)'a iman etmemişlerdir.
Kendisinden sonraki Beni israil Peygamberlerinden Kur'an'da ismi zikredilen
Elyas'a (a.s)'i Hz. ilyas yetiştirmiştir. Rivayete göre kavminin imansızlığına
kızan İlyas (a.s), Allahu Teâlâ'dan kendisini gökyüzüne kaldırması için dua
etmiş, bunun üzerine belirlenen bir yerde yanında Elyas'a (a.s) da varken gökten
gelen ateş gibi bir ata binip havalanmış, nübüvvet simgesi olarak da aşağıda
kalan Elyas'a hırkasını atmış ve semâya refedilmiştir.
Ancak şurası unutulmamalıdır ki bu rivayetler israiloğullarının Tevrat kökenli
rivayetleridir. işin doğrusunu en iyi Allah bilir (ibn Kesîr, Tefsiru'l
Kur'ani'l Azîm, VII, 31). Hz. ilyas (a.s)'in, Hızır (a.s) ile yılda bir kez
buluştuğuna inanılır, halk arasında bu buluşma Hızır ilyas (Hıdrellez*) şeklinde
simgelenmiştir.
|
Galeriden Seçmeler
