Hasan Usta diye de bilinir. Zamânında güzel ahlâkı, örnek hareketleri ve
kerâmetleriyle tanınan Hasan Dede'nin türbesi Rize Ardeşen'de Seslikaya
köyündedir. Türbesi, vasiyeti üzerine vefâtından yedi yıl sonra cesedinin
bozulmamış olduğu görüldükten sonra yapılmıştır. Yöre halkı tarafından sık sık
ziyâret edilen Hasan Dede 1845 yılında vefât etmiştir. Türbesinin önündeki
kiremitli kabir de yine kendisi gibi kerâmet ehli bir velî olan oğlu Süleyman
Dede'ye aittir. <
<
1840'lı yıllar, ebediyete intikale bir kaç sene vardır. Seslikaya Köyü...
Osmanlı askerleri köyden geçmektedir, askerin ve mühimmatın köyün dibindeki
dereden geçebilmesi için mevcut köprü yeterli olmamaktadır. Askerlerin başındaki
yüzbaşı gövdece iri, boyca uzun büyük ağaçlardan birkaç tane kestirir. Kestirir
kestirmesinede ağaçları yerinden oynatmak ne mümkün, onları seyreden köylüde
yardım ettiysede fayda etmez.
Zaman geçmektedir, komutan darlanır, bağırıp çağırmaya başlar... Darlandıkça
kalpde kırar. Köylüde bu halden üzüntü duyar. O sırada bir başka köye ziyarete
giden Hasan Dede'de köye gelmiş, uzaktan asker ve köylüleri görerek yanlarına
varır. Selam vererek:
- Hele bir nefeslenin, bir de ben yoklayayım der, köylünün saygı dolu bakışları,
onu tanımayan komutan ve askerlerin alaycı bakışları altında koca koca ağaç
kütüklerini tuttuğu gibi birer birer hiç zorlanmadan derenin ebir tarafına
uzatır.
Köprü hazırdır....
Bir Damla Yağmur
Yıl 1845. Hasan Dede, dünyasını değiştirmiştir. Mezarını kendi halinde, kimsenin
işine karışmayan, bildiği ile amel eden, saf temiz bir köylüsü kazmaktadır.
Köylü mezarın içinde kazmaya devam ederken, Rize'nin o meşhur yağmuru başlamış,
her tarafı sel alıp götürmektedir. Hikmetinden sual olunmaz, ne mezarın içine ne
mezarı kazanan üzerine bir damla yağmur düşmez. Köylü mezarı kazar dışarı çıkar.
Etrafta hocadan başkasını göremez. Hocaya sorar:
- Hoca bu kadar kuvvetli yağmur yağıyor, gök delindi de ne mezarın içine ne sana
de bana bir damla bile düşmüyor?
Köylü, sırrı yaşamıştır, ama o sırrı anlamaya hazır değildir. Mezarın yanında
çok yüksek yabani bir hurma ağacı vardır. Hurma ağacında yapraksız kuru birkaç
daldan başka bir şey de yoktur. Hoca hurmayı, o ince, kuru birkaç dalı
göstererek:
- Hurmanın dallarını görmüyormusun, der.
Gökten derya indi yağmur yerine
Mevlam damla değdirmedi tenine
Horon
Rize... Ardeşen...Seslikaya Köyü. Yıl 1945. Türbe... Hasan Dedenin türbesi.
Türbeye yakın evlerden birine yakın bir köyden gelin gelmektedir. Gelin tarafı,
oğlan tarafında sabah kadar tulum eşliğinde horon oynamayı şart koşar, olmazsa
olmaz der. Düğün sahipleri, durumu hocaya sorarlar:
- Biz türbeye, Hasan Dede'ye hürmet ediyoruz, onun türbesinin olduğu yerde,
yakınındaki bir evde tulum çalmak, oynamak, eğlenmek hoş değildir, bunu kabul
edemeyiz dedik. Kız tarafıda oyunsuz olmaz diyor. Biraz değil epeyi de huysuzluk
yapıyorlar, huzursuzluk çıkarıyorlar. Ne yapalım bu durumda düğünden vaz mı
geçse, vaz mı geçelim ....?
Hoca cevaben derki:
- Bu dediğinizden dolayı gelin bırakılmaz, düğünden vaz geçilmez. Siz gelinin
gelmesine, tulum çalınıp oynanmasına izin verin. Günahı vebali onların başına
deyin, ancak yakın akrabaları olarakda evide mahalleyide terkedin.
Oğlan tarafı hocanın dediğini yaparlar, kız tarafı ve düğün alayı gelini eve
getiriler. Sabaha kadar sürecek horon başlar. Oyunun başlar, gece yarısı olur...
Kız tarafından pür telaşlan bir ihtiyar nefes nefese gelir, hepsinin evleri
yanmaktadır.
Tüm köylü düğüne geldiğinden, köylerine dönene kadar evlerinin hepsi yanıp kül
olmuştur.
Su
1950'li yıllar. Hasan dede'nin türbesinin olduğu mahalle. Yaz. Uzun zamandır
yağmur yağmamakta, hemde neredeyse her gün yağan Rize'de pek ender görünen kurak
bir yaz hüküm sürmektedir. Günümüzdeki gibi değildi o zamanlar, sular öyle
kapıya kadar gelmemektedir. Su ya kuyudan ya da ırmak denen küçük dereciklerden
temin edilrdi. Uzun zaman yağmurun olmayışı kuyu sularının tükenmesine,
ırmakların suyunun azalmasına neden olmuştu.
Gece... Yangın... Evler cayır cayır yanmaktadır. 20 haneli evlerin iç içe olduğu
mahalle evlerini söndürecek bir damla su yoktur. Ufaktan ufaktan akan suda
kurumuştur. Tüm mahalle Hasan dede'nin türbesine koşarak Cenab-ı Hakka
yalvarırlar:
- Hasan Dede'nin yüzü hurmetine bize su gönder.
Dua edip, türbeden ayrıldıklarında, kuruyan derelerden oluk oluk su akmaktadır.
Su ile birlikte kısa zamanda mahalleli ateşi söndürür.
Çocuk
Seslikaya köyü... 40 yıl kadar oluyor. Hala hayatta olan çocukluktan beri
arkadaşımız. Bir gece çaylıkta olan annesinin gecikmesi üzerine evin dışına
avluya çıkar. Çocuk bu ya annesinin gecikmesi, etraftaki çakal sesleri,
beklemenin verdiği çeşitli duygular içinde ağlaya ağlaya bir hal olur. Göz
kapakları şiddetle açılıp kapanmaya başlar. Akşam olayı duyan konu komşu,
çocuğun arkadaşları eve gelir, çocuk arkadaşlarına bakmaktan utanır utanır...
Onlardan kaçmak ister.
O zamanlar doktora erişmek doktor bulmak öyle pek kolay değildir. Ninesi "hele
bir der, çocuğu sabahtan bir türbeye götürelim, bir şeyi kalmaz inşallah" der.
Sabah olur nine torununu alır, Hasan Dede'nin yattığı türbeye götürür. Allah
rızası için iki rekat namaz kılarak:
- Ya Rabbi ... Hasan Dede'nin yüzü suyu hürmetine bu yavruma şifa ver diye dua
eder. Bir müddet türbede kaldıktan sonra torunuyla beraber çıkarlar, eve
vardıklarında çoçuğun gözlerinde hiç bir şey kalmamıştır.
Arkadaş
1980'li yılların başlarına kadar köye henüz elektrik gelmemişken, her hafta Cuma
gecesi özel yapılmış mumlarla geceleri türbe ışıklandırılırdı. Mumu yakmakla
özel bir görevli bulunurdu. Görevli mumları yakar Kur'an-ı Kerim okurdu.
1930'lı yıllar. Kış... Sağanak... Türbe görevlisi yaya 5-6saatlik yolda
misafirlikte. Cuma gecesi türbede mumları yakacak, Kur'an-ı kerim okuyacak.
Yağmur bir ara hafifler diye beklemişti ama hayır burası Rize idi, öyle dineceği
yoktu. Baktı olacak gibi değil geciktikçe gecikiyor, yola koyulur. Şemsiye falan
nerede, geçmiş zaman bu.... Yola çıkmış, geciktiği için gece karanlığa kalmıştı,
göz gözü görmüyordu. Görmüyordu da ... Görevli yatsı ezanı okunmak üzere türbeye
erişir, üstü kupkurudur. Yol boyunca ona ışık tutan, sohbet eden piri fani
birisi ona arkadaş olmuştur. 5-6 saatlik yol 1-2 saat sürmemiştir, yol arkadaşı
köyün girişinde "Allahaısmarladık" diyerek ayrılmıştır.
Köyün çocuklarına türbedarın annesi bunu hep anlatırdı. O çocuklar şimdi birer
dede oldu ya...
Kapı
1960'li yıllara kadar Türbeye çok uzak yerlerden köylünün tanımadığı, bir
gelenin bir daha gelmediği piri faniler, şeyhler gelir, türbe içinde
zikrederler, müritler dışarıda beklerlerdi. Köylüde onları kendi hallerine
bırakırdı. Gel zaman git zaman köylülerden merakını yenemeyen bir delikanlı
yanaşarak sormuş:
- Sizi ne için türbe içine almazlarda, dışarıda beklersiniz?
Delikanlıyı kapı aralığından baktırmışlar.... Bakış o bakış ....
Delikanlıya arkadaşları ne gördün diye sormuşlar, yıllarca o sorularına cevap
vermemiş, ta ki nedense o uzak bilinmedik yerlerden gelenler gelmez olmuş...
İşte o zaman:
- Türbenin içi 4 metre kare var yok, kapı aralığından baktığımda o da ne içerisi
o kadar genişki, saymakla bitmeyen yüzlerce kişi içeride, her yer apaydınlık,
ortada sanduka diye bir şey yok, dümdüz bir alan, her renkte, türlü türlü
kıyafetler içerisinde ... ve ... ve ...
Evet, bir zamanlar herkesin gözü önünde bakıpta göremedikleri Manevi Meclis
Rize'nin Ardeşen İlçesi, Seslikaya köyünde Hasan Dede'nin Türbesinde
toplanırdı...
Seferemri
Türbe görevlileri her gece yatsıdan sonra türbeye güğümlerle su bırakırlar,
kapıyı üstüne kitlerler ... Ertesi günü geldiklerinde güğümler bomboştur.
Türbenin içinde hüzme şeklinde yeşil bir ışık vardır.... Bu yıllardır böyledir.
Akşam dolan güğümler sabahleyin bomboştur.
1974 ... Kıbrıs Barış Harekâtı.... Türbe görevlilerinin dikatini çeken bir şey
vardır... Harekâtın başladığı ilk gecenin gündüzünde, türbeye geldiklerinde
güğümlerin dolu olduğunu görürler... ve o gece ve savaş bitimine kadar türbedeki
ışığıda göremezler.
Savaş biter, o gecenin sabahında güğümdeki sular boşalır, ve o yeşil ışık gene
türbededir....
Evet ... Hasan Dede seferemrini almış, görevini yerine getirmiştir....
Sanırmısınki sefer emrini
Çıkarırlar sade evdekine
Bakarsınki ansızın bir gece
Emir vermişler türbedekine
Kekeme
1992.... Yaz ... Pazar ... Avramit köyü.... 5 yaşlarında... Muzaffer. Yazın
ailesi ile birlikte İstanbuldan köylerine gelmişler. Korkudan mıdır, bir şeyden
mi ürkmektenmidir billinmez, çocuk birden kekelemeye başlar,... 5- dakika, 10
dakika, 1 saat 2 saat hayır kekemelik geçmez. Çok zamandır böyle bir şey
olmamıştır.
Doktor, doktora getirelim, getirmeyelim, bekleyelim, beklemeyelim derken ...
Köyün büyükleri araya girer, derler ki:
- Tabi çok zamandır, böyle bir şey olmadı, sizede demedik, bizim küçüklüğümüzde
Türbeye getirirlerdi bizi.
- Hangi türbeye? Rize de türbemi var?
- Hasan Dede'ye... Ardeşen'e... Seslikaya'ya .... Türbe orada. Hasan Dede'nin
türbesi orada.
Türbeye gidilir, ikişer rekat namaz kılınır.
- Allahım, Hasan Dede'nin hürmetine yavrumuza şifa ver diye dua edilir.
Türbeden çıkılır, kekemelikten herhangi bir eser kalmamıştır.
|
Galeriden Seçmeler
